De Rijnoversteek: operatie Plunder en operatie Veritable

Op zaterdag 25 maart 2023 namen wij van ARS Website deel aan weer een bijzonder interessante tour van Battlefield Tours over de oversteek van de Rijn tijdens de operaties Plunder (grondtroepen) en Varsity (luchtlandingseenheden). De tour stond onder leiding van gids Roel Dekker, die ons deze dag rondleidde langs de Rijn waar de geallieerden overstaken en de landingsterreinen van de British 6th Airborne Division en waar tevens de gliders landden. De datum van deze tour is markant, want het is 78 jaar geleden dat deze operaties van start gingen op 23 en 24 maart 1944. Voor deze tour gingen we naar Wesel en Hamminkeln.

Hier komt de knock-out: over de Rijn bij Wesel

WESEL - Het is op 24 maart 1945 voor de geallieerden erop en erover: Operatie Plunder, de grote oversteek van de Rijn bij
Wesel. Terwijl met amfibievoertuigen en speciaal aangevoerde landingsvoertuigen een enorme troepenmacht wordt
overgezet, landen op 24 maart achter de Duitse linies bij Hamminkeln bijna 17.000 Britse en Amerikaanse parachutisten,
operatie Varsity. Na de Britten maken ook de Canadezen de oversteek en richten zich op Emmerik.
In Britse legerjournaals wordt breed aandacht besteed aan de inzet van de Airbornes die na het mislukken van de Slag om
Arnhem nu op Duitse bodem wel succes boeken. Alle inspanningen leiden ertoe dat de geallieerden binnen een paar dagen
een bruggenhoofd van 50 kilometer breed en zo'n 30 kilometer diep hebben veroverd. Van daaruit slaan de Britten en
Canadezen naar het noorden af richting Bremen en Hamburg, de Amerikanen trekken verder oostwaarts.

Met "Operatie Veritable" werden de doelen bereikt voor de geallieerde legers. Maar er moest nog een laatste grote
hindernis genomen worden en daarna kon men een aanvang nemen met de bevrijding van midden en noord Nederland.
Helaas waren de geallieerde verliezen groot tijdens operatie veritable,15.634 doden en gewonden.
De Rijn.
De laatste hindernis van het Rijnlandoffensief was de rivier de Rijn. Voor de oversteek van de Rijn vlakbij Wesel (operatie
Plunder) werd een miljoen soldaten ingezet. Als ondersteuning werden er 14.000 parachutisten achter vijandelijke linies
gedropt (operatie Varsity). Het laatste gedeelte van het Rijnlandoffensief bestond uit het oversteken van de beroemde rivier zelf. Voor de geallieerde
opmars was de Rijn de laatste natuurlijke hindernis in de richting van Berlijn. De oversteek van de Rijn tussen Rees en
Wesel kreeg de codenaam operatie Plunder. De gehele operatie begon aan het eind van de middag op 23 maart 1945. Een
miljoen soldaten uit drie verschillende landen nam deel aan de operatie. De geallieerden hadden meer dan 4.000 stuks
artillerie verzameld op de westoever van de Rijn, terwijl meer dan 250.000 ton aan voorraden werden aangesleept naar het
front. De voorbereidingen van de oversteek werden voor het oog van de Duitsers verborgen gehouden door een enorm
rookgordijn. Als ondersteuning van de oversteek werd operatie Varsity gelanceerd. Dit was de grootste luchtmachtoperatie
die ooit werd uitgevoerd in een enkele dag. 14.000 parachutisten werden ten oosten van de Rijn achter vijandelijke linies
gedropt. Zij moesten een bruggenhoofd creëren en uitbouwen, zodat de Duitsers van twee kanten konden worden
aangevallen en de artillerie, die gericht stond op de Rijn, kon worden uitgeschakeld. Operatie Plunder verliep op rolletjes. De
Duitse weerstand was volledig gebroken door het artilleriegeschut en in de eerste twee uur van de operatie verloren de
geallieerden maar 31 manschappen. Na het opzetten van de eerste bruggenhoofden kostte het de ingenieurs van het 9e
Amerikaanse Leger maar 9 uur om de bruggen over de rivier te bouwen. Winston Churchill was aanwezig in het
hoofdkwartier van veldmaarschalk Montgomery om getuige te zijn van het begin van dit laatste deel van de oorlog met
Duitsland. Met de oversteek van de geallieerden waren de dagen van het Derde Rijk geteld.2.378-2.700 slachtoffers 72
vliegtuigen gingen er verloren.