Douw van der Krap

Douw van der Krap – voluit Charles Louis Jean François “Siki” Douw van der Krap – was een van de meest opmerkelijke Nederlandse marineofficieren én verzetsstrijders uit de Tweede Wereldoorlog. Zijn levensverhaal leest als een avonturenroman: frontgevechten in Rotterdam, weigering van de erewoordverklaring, talloze ontsnappingspogingen, deelname aan het Poolse verzet, en later opnieuw strijd in Nederland tijdens Market Garden.

de kanonneerboot Hr.Ms. Balder. Charles Douw van der Krap markeert het begin van een van de meest spraakmakende Nederlandse militaire carrières uit de Tweede Wereldoorlog. Douw van der Krap was bij het uitbreken van de oorlog de commandant van dit historische marineschip

Wie hij was

Douw van der Krap werd geboren op 8 oktober 1908 in Soerabaja als zoon van een koffieplanter. Hij volgde de opleiding aan het Koninklijk Instituut voor de Marine en werd waarnemer/navigator bij de Marine Luchtvaartdienst. In 1939 keerde hij terug naar Nederland en kreeg het commando over de kanonneerboot Hr.Ms. Balder.

⚔️ Mei 1940: Rotterdam

Tijdens de Duitse aanval lag zijn schip in reparatie in Rotterdam. Vanuit zijn raam zag hij de Duitse parachutisten neerkomen en de Heinkel-watervliegtuigen op de Maas landen. Hij meldde zich direct bij de marinekazerne en nam het bevel over een groep ongeoefende marinemilitairen. Hij vocht bij het Beursstation en later bij de Oude Plantage, waar hij paniek onder zijn mannen wist te keren en de strijd voortzette.

Strijd in Rotterdam

Tekst van het Erewoord dat moest worden getekend om te ontkomen aan Duitse krijgsgevangenschap

🚫 Weigering van de erewoordverklaring

De erewoordverklaring van 1940 was een document dat de Duitse bezetter op 14 juli 1940 verplichtte aan Nederlandse beroepsmilitairen. Door ondertekening beloofden zij geen vijandige acties tegen Duitsland te ondernemen, in ruil waarvoor zij hun vrijheid behielden in plaats van krijgsgevangenschap. 

Na de capitulatie weigerde Douwe van der Krap op 14 juli 1940 de Duitse erewoordverklaring te ondertekenen – een daad die hem direct in krijgsgevangenschap bracht. Hij werd opgesloten in meerdere kampen, waaronder Oflag VI A (Soest), Oflag VIII C (Juliusburg) en uiteindelijk het beruchte Colditz (Oflag IV C).

Colditz verwijst in de geschiedenis vrijwel altijd naar Schloss Colditz, het beruchte Duitse krijgsgevangenenkamp Oflag IV-C tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het was het kamp waar de Duitsers de “meest ontsnappingsgevaarlijke” geallieerde officieren opsloten — en juist daardoor werd het wereldberoemd om zijn spectaculaire ontsnappingspogingen.

🏃‍♂️ De ontsnappingskunstenaar

Tussen 1941 en 1943 deed hij dertien mislukte ontsnappingspogingen. Zijn veertiende poging, in december 1943 vanuit kamp Stanislau (Polen), slaagde wél. Samen met luitenant F.E. Kruimink bereikte hij Warschau, waar hij zich aansloot bij het Poolse verzet.

Poolse soldaten in verzet tegen de Duitse bezetter in 1944. Het verzet mondde uit in de opstand van Warschau

In het Poolse verzet

In Warschau leefde hij onder een valse identiteit, geregeld door medewerkers van de Nederlandse Philips-fabriek. Hij maakte de Warschause Opstand (1944) van dichtbij mee en hielp bij de evacuatie van Philips‑personeel naar Nederland.

Terug in Nederland: Market Garden

Na zijn terugkeer in september 1944 sloot hij zich aan bij het Nederlandse verzet rond Arnhem. Tijdens Operatie Market Garden voerde hij een groep burger‑vrijwilligers aan in de gevechten rond Oosterbeek. In de nacht van 21 op 22 oktober 1944 stak hij met Britse airborne‑troepen de Rijn over naar bevrijd gebied.

🎖️ Onderscheidingen en nalatenschap

Voor zijn uitzonderlijke moed, beleid en trouw werd hij in 1949 benoemd tot Ridder der 4e klasse van de Militaire Willems‑Orde. Zijn memoires verschenen in 1981 onder de titel Contra de swastika.

Hij overleed op 9 december 1995 in Wassenaar.

📌 Waarom hij bijzonder is

  • Een van de meest vasthoudende Nederlandse krijgsgevangenen (14 ontsnappingspogingen).

  • Actief in zowel het Nederlandse als het Poolse verzet.

  • Speelde een rol in twee grote veldslagen: Rotterdam (1940) en Market Garden (1944).

  • Een zeldzaam voorbeeld van een Nederlandse officier die zowel in krijgsgevangenschap als in ondergrondse strijd uitblonk.