Op zaterdag 27 augustus 2022 namen we deel aan XXX Corps Breakout Battlefield Tour door Vrienden van het Airborne Museum, met gids Joris Nieuwint van Battlefield Exporer.

We reden vanaf het Airborne Museum in Oosterbeek naar Lommel in België. Daar bevindt zich Joe's Bridge. Genoemd naar Luitenant-Kolonel John Ormsby Evelyn Vandeleur, roepnaam Joe, van het 3rd Battalion, Irish Guards.

Nabij het Airborne Museum in Oosterbeek, achter het naastgelegen restaurant Klein Hartenstein, hebben we ons verzameld om na een introductie met het witte busje op de achtergrond te vertrekken naar Joe's Bridge bijj Lommel alwaar onze tour begint.

Op weg naar Lommel hebben we hier een koffiestop bij Den Brugwachter bij Lommel-Barrier. In 1944, tijdens de laatste oorlogsjaren, vormde de omgeving van Lommel-Barrier een belangrijk doorgangsgebied in het noorden van België. Bruggen, wegen en kanalen hadden grote strategische waarde voor terugtrekkende Duitse eenheden en oprukkende geallieerde troepen. De brugwachter stond daarbij symbool voor het dagelijkse leven dat, ondanks de onzekerheid en het geweld van de oorlog, zo goed mogelijk doorging. Zijn werk draaide normaal om scheepvaart en veilige doorgang, maar in oorlogstijd konden een brug en haar omgeving plotseling het middelpunt van ingrijpende gebeurtenissen worden. Het verhaal van de brugwachter bij Lommel-Barrier herinnert aan de bewoners die de bevrijding van dichtbij meemaakten en aan de kwetsbare, maar onmisbare rol van lokale infrastructuur in 1944.

Joe's Bridge bij Lommel in België, startpunt van het grondoffensief van operatie Market Garden. Waar het Britse XXX Corps met het offensief begon richting Valkenswaard.

Britse infanteristen trekken over Joe's Bridge, een strategisch belangrijke brug in België tijdens de Tweede Wereldoorlog. De oversteek markeert een belangrijk moment in de opmars van de geallieerden richting Nederland en vormt het begin van de route die later onderdeel wordt van Operatie Market Garden.

De geallieerden volgden een route die hen van Bayeux via Tienen in België naar Eindhoven voerde en tenslotte over de beruchte ‘Hells Highway’ van de ‘Market Garden Operation’ naar Arnhem (wat jammerlijk mislukte bij Arnhem). In 1944 deden de geallieerde legers, de Amerikaanse en er 105 dagen over om de 650 km naar Eindhoven af te leggen. De Operatie Market Garden werd uitgevoerd door diverse eenheden van het 21e Britse leger onder Generaal Bernard Montgomery. Die zette daarvoor zijn 2e Leger in onder Generaal Miles Dempsey, welk leger 3 korpsen telde, te weten: 8e 12e en 30 korps.

De beslissende aanval werd geleid door het 30e korps onder Gen. Brian Horrocks en begon vanuit het bruggehoofd over het Maas/Schelde kanaal bij Lommel Kolonie op 17 september 14.30. De stoottroepen bestonden uit de Irish Guards Battle group met enkele squadrons Sherman tanks alsmede infanterie van de Irish Guards, het geheel onder commando van Lt.Col. Joe Vandeleur van de Irish Guards uit de Guards Armoured Division onder Maj.Gen. Alan Adair.Joe's Bridge is de bijnaam van brug nummer 9 over het Kanaal Bocholt-Herentals (of Maas-Scheldekanaal) in Lommelse wijk Barrier. De brug kreeg de naam van Britse troepen in september 1944. De brug diende als springplank voor het grondoffensief van de Operatie Market Garden. Joe's Bridge werd door veldmaarschalk Bernard Montgomery vervolgens aangeduid als bruggenhoofd voor de Operatie Market Garden. Op 17 september 1944 vertrokken Britse grondtroepen van dat offensief, de operatie Garden, over de brug richting het Nederlandse Valkenswaard en Eindhoven.

Op 10 september heette de brug nog, de Groote Bareel brug. Toen op deze dag de avond viel naderden de tanks van de Irish Guards deze plek. Men wist dat de brug in handen was van de Duitsers, maar als ze deze ongeschonden in handen wisten te krijgen, had men een goede uitvalsbasis om door te stromen Nederland binnen. Lt-Col. 'Joe' Vandeleur besloot direct de koe bij de hoorns te vatten en met een kleine eenheid de brug te pakken. De brug was een zware houten vervanger voor de brug die in 1940 door de Belgen was opgeblazen. De aanval werd ingezet toen een lichtkogel de lucht in ging. Als eerste werd een Duits 88mm kanon uitgeschakeld waarbij ook een munitietruck de lucht invloog. De explosies van granaten maakten de aanval er niet makkelijker op. Drie andere 88mm kanonnen en Duitse mitrailleurs schoten op de Britten. Tijdens de aanval werd al begonnen met het doorknippen van de bedrading van explosieven die de brug konden opblazen. De aanval was een groot succes en de brug was snel in Vandeleur zijn handen. De brug bleef in handen van de Irish Guards, en op 17 september stroomden via deze brug de ‘Garden’ troepen naar het noorden via de N715, welke over gaat in de N69, richting Valkenswaard en Eindhoven. De brug is na de oorlog herbouwd. Hij vormt het vertrekpunt van het Airbornepad Market Garden, een ruim tweehonderd kilometer lang wandelpad naar Arnhem in de voetsporen van de geallieerde bevrijders. Het werd in september 2004, precies zestig jaar na de militaire operatie, geopend tijdens de bevrijdingsfeesten.

Op 10 september 1944 kregen Britse manschappen van de Irish Guards de ondermijnde brug bij een verrassingsaanval vanaf het aanpalende industriecomplex in Overpelt ongeschonden in handen. Op dat moment leverden Duitse elitetroepen in het 12 km zuidelijker gelegen Hechtel nog hevige gevechten met de Welsh Guards in de Slag om Hechtel. Via een omsingelingsbeweging in noordoostelijke richting langs Eksel, Overpelt en Neerpelt slaagden de Irish Guards erin het kanaal te bereiken. Door de verovering van de brug werd terugtrekkende Duitse troepen uit Hechtel de pas afgesneden. In de daaropvolgende dagen poogden de Duitsers de brug tevergeefs te heroveren, o.a. met bajonetgevechten en troepenversterkingen, waarbij ook burgerslachtoffers vielen. De brug kreeg van de Britten de naam Joe's Bridge als eerbetoon aan luitenant-kolonel John Ormsby Evelyn Vandeleur (initialen J.O.E.), bevelhebber van de Irish Guards.

Een gedenksteen aan de voet van de brug herinnert aan de gebeurtenis op 10 september 1944. Op 10 september 1944 veroverden militairen van de Irish Guards, onderdeel van de Britse Guards Armoured Division, een belangrijke brug over het Maas-Scheldekanaal bij Lommel in België. De brug kreeg de bijnaam Joe’s Bridge, naar luitenant-kolonel J.O.E. Vandeleur, de commandant van het betrokken bataljon. De inname van de brug was van groot strategisch belang: de geallieerden wisten hier een bruggenhoofd te vormen en Duitse tegenaanvallen af te slaan. Een week later, op 17 september 1944, werd Joe’s Bridge het vertrekpunt voor de grondtroepen tijdens Operatie Market Garden, de geallieerde poging om via Nederland snel door te stoten naar Duitsland.

Op 17 september 1944 brak XXX Corps uit zijn bruggenhoofd langs de Belgisch/Nederlandse grens en begon zijn opmars naar het noorden om de luchtlandingstroepen af te lossen die diezelfde middag geland waren in de omgeving van Eindhoven - Nijmegen en Arnhem.

Neerpelt, 17 september 1944. De eerste tanks van de Irish Guards rijden om 13.40 uur over het Maas-Scheldekanaal. De baileybrug was kort tevoren aangelegd, nadat een klein bruggenhooofd was gevormd bij de verkeersbrug, die intact was veroverd.

Neerpelt, 17 september 1944. Vlak voor de Nederlandse grens komt de tankcolonne van de Irish Guards tot stilstand. Een Duits peloton schiet van dichtbij met pantservuisten en schakelt binnen twee minuten negen tanks uit. De achterste tank, van Dave Roper, brandt nog na. Van de vijfkoppige bemanning is er één gedood, zijn er twee gewond en bliijven de twee anderen ongedeerd.

In Lommel-Kolonie begon in september 1944 een belangrijke aanval van de Britse Guards tijdens de bevrijding van België. De Guards Armoured Division trok vanuit deze omgeving op als onderdeel van Operatie Market Garden, met als doel snel door Nederland richting de bruggen over de grote rivieren op te rukken. De aanval vanuit Lommel-Kolonie markeerde het begin van een beslissende fase in de geallieerde opmars. De route liep via het nabijgelegen kanaal en de grens richting Valkenswaard, waar Britse troepen na zware gevechten verder konden oprukken. Lommel-Kolonie herinnert daarmee aan de strategische rol die de streek speelde in de laatste oorlogsjaren.

Onze gids vertelt over het begin van de opmars van de Britse Guards bij Joe's Bridge.

We kregen een life-verslag op de BBC te horen van de Britse artilleriebeschieting die vooraf ging aan het begin van de opmars van het XXX Corps.
Het grondoffensief vanaf Joe's Bridge verliep moeizaam waardoor eenheden van het 30e Legerkorps niet verder kwamen dan Valkenswaard (ongeveer 15 km van de startpositie).

Vanaf het punt waar we stonden keken we naar de weg waarlangs het Britse XXX Corps oprukte richting Valkenswaard.

In pannenkoekhuis Suykerbuyck tijdens de oorlog café Rustoord, gelegen bij het Bevrijdingsmonument op de kruising van de Luikerweg (N69) en de Oude Dorpsstraat in Borkel en Schaft, hadden we onze lunch.

We lopen naar de Britse begraafplaats Valkenswaard.

Zoals afgebeeld in de beroemde scène van Brian Horrocks in A Bridge Too Far zou de 'kick off'' voor de opmars naar Nederland om 14.35 uur beginnen. Op dat moment kwam de oproep van 'Driver Advance' en daarmee begon, geleid door de tank van Lt. Keith Heathcote van No.3 Squadron van de Irish Guards, de opmars van het 2e leger over een front van één tankbreedte over de smalle snelweg.

Sherman tanks van de Irish Guards rukken op over de smalle weg naar Valkenswaard.

Valkenswaard War Cementery

De Valkenswaard War Cemetery aan de Luikerweg 141 in Valkenswaard is een Britse militaire begraafplaats in een dennenbos waar 222 Britse militairen uit de Tweede Wereldoorlog rusten.

Belangrijke informatie

• Locatie: Gelegen aan de Luikerweg (N69) ten zuiden van Valkenswaard. [1]

• Aantal graven: 222 slachtoffers, vrijwel uitsluitend Britse militairen van de landmacht en twee vliegers. [1, 2]

• Geschiedenis: De militairen kwamen deels om het leven tijdens de bevrijding van Valkenswaard op 17 september 1944 (Operatie Market Garden) en in de nabije bossen en omliggende gemeenten. [1, 2]

• Beheer: Het ereveld is ontworpen en wordt beheerd door de Commonwealth War Graves Commission (CWGC). Lokaal zet de stichting Erfgoed 40-45 zich in voor adoptie en onderzoek naar de gesneuvelden.

• Openingstijden: Dagelijks geopend van 10:00 tot 18:00 uur.

Valkenswaard

In september 1944 speelde Valkenswaard een belangrijke rol tijdens Operatie Market Garden. Op 17 september 1944 werd het dorp bevrijd door Britse troepen van de Guards Armoured Division, waaronder de Irish Guards. Zij rukten vanuit België op over de hoofdroute richting Eindhoven, Nijmegen en Arnhem. De bevrijding van Valkenswaard werd door veel inwoners met grote opluchting en enthousiasme ontvangen, na jaren van Duitse bezetting. Tegelijkertijd bleef de oorlog dichtbij: de geallieerde opmars ging verder naar het noorden en de strijd in Nederland was nog lang niet voorbij. Valkenswaard geldt daarom als een van de eerste plaatsen in Nederland die tijdens Operatie Market Garden werd bevrijd.

In Valkenswaard maakte ik deze Toen en Nu foto.

Luisterplek 105 van Europe Liberationroute: Een fataal oponthoud.

Het grondoffensief vanaf Joe's Bridge verliep moeizaam waardoor eenheden van het XXX Legerkorps niet verder kwamen dan Valkenswaard (ongeveer 15 km van de startpositie).

Sherman tanks van het XXX Corps in Valkenswaard 18 september 1944.

De bevolking van Valkenswaard is uitgelopen om de bevrijders te verwelkomen. Tanks van het XXX Corps rijden Valkenswaard binnen 18 september 1944.

Eenheden van het XXX Corps arriveren in Valkenswaard.

Het verloop van de opmars van het XXX Corps na Valkenswaard

Na de bevrijding van Valkenswaard op 17 september 1944 zette het Britse XXX Corps zijn opmars voort als onderdeel van Operatie Market Garden. De colonne reed over de smalle hoofdweg richting Eindhoven, maar had last van Duitse tegenstand, vernielde bruggen en verkeersopstoppingen. Eindhoven werd op 18 september bereikt, waarna bij Son een geïmproviseerde Baileybrug moest worden aangelegd omdat de brug over het Wilhelminakanaal was opgeblazen. Hierdoor ontstond vertraging. Vervolgens trok het corps verder naar Grave en Nijmegen, waar de geallieerden de cruciale Waalbrug pas op 20 september in handen kregen. Na de oversteek van de Waal kon het XXX Corps doorstoten naar Elst, ten zuiden van Arnhem. Daar liep de opmars echter vast door zware Duitse verdediging, tegenaanvallen en de kwetsbaarheid van de lange aanvoerroute. De Britse 1e Luchtlandingsdivisie bij Arnhem kon daardoor niet op tijd worden bereikt. Op 25 september werden de overgebleven Britse troepen bij Oosterbeek over de Rijn teruggetrokken. De opmars van het XXX Corps had wel grote delen van Noord-Brabant en Gelderland bevrijd, maar slaagde er niet in de Rijnbrug bij Arnhem blijvend te veroveren.