11-11-2026 Armistice Day

Armistice Day (in het Nederlands Wapenstilstandsdag) is de jaarlijkse herdenkingsdag op 11 november waarop het einde van de Eerste Wereldoorlog wordt herdacht. Het Engelse woord armistice komt uit het Latijn en betekent letterlijk 'wapenstilstand'.

Vandaag is het Wapenstilstandsdag (Armistice Day), de herdenkingsdag van de wapenstilstand die op 11 november 1918 een einde maakte aan de gevechten in de Eerste Wereldoorlog. Op deze dag worden de slachtoffers van oorlog herdacht en staat vrede centraal. In onder meer België, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk vinden officiële herdenkingen plaats.

Historische achtergrond

• De ondertekening. Op 11 november 1918 werd in een treinwagon in het Franse bos van Compiègne een akkoord gesloten tussen de geallieerden en Duitsland. 
• Het tijdstip. De wapenstilstand ging officieel in op het elfde uur van de elfde dag van de elfde maand, dus om 11.00 uur 's ochtends.
• Doel van de dag. Oorspronkelijk stond deze dag volledig in het teken van vrede en het herdenken van de miljoenen slachtoffers uit de Eerste Wereldoorlog. 

Hoe wordt de dag gevierd?

In veel landen die bij de oorlog betrokken waren is 11 november een belangrijke nationale gedenkdag. 

• • Verenigd Koninkrijk en Gemenebest. Hier staat de dag ook bekend als Remembrance Day of Poppy Day. Mensen dragen een kunststof klaproos (poppy) op hun kleding en houden om 11.00 uur twee minuten stilte voor gesneuvelde militairen uit alle oorlogen sinds 1914.
  • België en Frankrijk. In België en Frankrijk is 11 november een officiële feestdag met kransleggingen bij oorlogsmonumenten.
  • Verenigde Staten. De Amerikanen vierden tot 1954 Armistice Day. Daarna is de naam veranderd in Veterans Day om alle Amerikaanse oorlogsveteranen te eren.

• Nederland. Omdat Nederland neutraal bleef tijdens de Eerste Wereldoorlog, wordt Wapenstilstandsdag hier nauwelijks gevierd en ligt de focus op de Nationale Dodenherdenking op 4 mei

Armistice Day, op 11 november, is in Ieper een bijzonder moment van herdenking. Bij de Menenpoort staan bezoekers, inwoners en nabestaanden stil bij het einde van de Eerste Wereldoorlog in 1918 en bij de miljoenen slachtoffers van oorlogen wereldwijd. De monumentale poort draagt de namen van meer dan 54.000 vermiste soldaten van het Britse Gemenebest die in de streek rond Ieper sneuvelden en geen gekend graf hebben. Rond 11.00 uur wordt een moment van stilte gehouden, terwijl de stad gedurende de dag verschillende herdenkingen en plechtigheden organiseert. De Menenpoort is bovendien elke avond het decor van de Last Post Ceremony, waarbij klaroeners de Last Post blazen als blijvend eerbetoon aan de gesneuvelden. Op Armistice Day krijgt deze traditie extra betekenis en trekt zij doorgaans veel bezoekers. 

Poppies op Armistice Day

Op Armistice Day (Wapenstilstandsdag, jaarlijks op 11 november) worden kunstmatige klaprozen (poppies) gedragen om de gevallenen van de Eerste Wereldoorlog en latere gewapende conflicten te herdenken. Deze traditie is vooral diepgeworteld in het Verenigd Koninkrijk, België (met name Vlaanderen) en andere landen van het Britse Gemenebest.

Oorsprong en betekenis

• Bloei op de slagvelden. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was het landschap in Noord-Frankrijk en Vlaanderen volledig omgewoeld door granaatinslagen. De klaproos (Papaver rhoeas) was een van de weinige planten die op deze verwoeste, kalkrijke grond massaal tot bloei kwam. 
• Het gedicht In Flanders Fields. De Canadese legerarts John McCrae schreef in mei 1915 dit beroemde gedicht nadat hij een vriend had begraven bij Ieper. De contrasterende rode bloemen tussen de witte grafkruisen werden door dit gedicht wereldwijd het symbool van herdenking. 
• Fondsenwerving voor veteranen. De Amerikaanse docente Moina Michael en de Franse Anna Guérin zetten zich vanaf 1918 in om zijden en papieren klaprozen te verkopen. Vanaf 1921 nam The Royal British Legion dit over om geld in te zamelen voor gewonde militairen en nabestaanden.

Kleuren en varianten

Naast de traditionele rode klaproos bestaan er ook andere kleuren met elk een eigen boodschap: 

Rood  Het bekendste symbool voor alle militairen die zijn omgekomen in oorlogen en conflicten, en steun aan veteranen.

Wit  Staat voor vrede, geweldloosheid en een herdenking van alle oorlogsslachtoffers zonder militaristische bijklank

.Paars  Eert de miljoenen dieren (zoals paarden, honden en postduiven) die tijdens oorlogen zijn ingezet en omgekomen.

Zwart  Herdenkt specifiek de bijdrage en offers van zwarte, Afrikaanse en Caribische militairen in de wereldoorlogen.

Hoe en wanneer draag je een poppy?