De Wilhelmstraße is een straat in het centrum van Berlijn, de hoofdstad van Duitsland. Tussen het midden van de 19e eeuw tot 1945 werd dit het eerste administratieve centrum van het Koninkrijk van Pruisen en daarna van de verenigde Duitse staat, de huisvesting van de Rijks Kanselarij en het ministerie van Buitenlandse Zaken. Om deze reden werd de term "Wilhelmstraße" gebruikt om het Duitse regeringscentrum als een geheel aan de duiden, net zoals de term "Whitehall" wordt vaak gebruikt om de Britse overheid als geheel aan te duiden.
De Wilhelmstraße loopt ten zuiden van Unter den Linden, tot de Stresemannstrasse in de buurt van de Hallesches Ufer, een afstand van ongeveer twee kilometer. Het wordt doorkruist door de Behrenstrasse, Leipziger Strasse en Zimmerstrasse en de Niederkirchnerstrasse (voor de Tweede Wereldoorlog bekend als Prinz-Albrecht-Straße).
Een straat langs deze lijn bestaat al sinds het begin van de 18e eeuw, en stond bekend als Husarenstraße (Straat van de Huzaren) tot 1740, toen het, samen met de Friedrichstrasse, die loopt ongeveer parallel aan het oosten, werden hun huidige namen gegeven om Friedrich Wilhelm I van Pruisen te gedenken, die had veel gedaan om het gebied te ontwikkelen.
Oorspronkelijk een rijke woonstraat, met een aantal paleizen die behoren tot de leden van de Pruisische koninklijke familie, werd de Wilhelmstraße ontwikkeld tot een regeringscentrum in het midden van de 19e eeuw. De uit 1875 stammende Rijkskanselarij stond aan de Wilhelmstraße 77. Tijdens de jaren van de Weimar Republiek (1919-1933) was dit de officiële residentie van de Rijkspresident aan Wilhelmstraße 73. Het was vanaf het balkon van dit gebouw, dat Rijkspresident Paul von Hindenburg de fakkeltocht bekeek die de nazi’s hielden in de avond van 30 januari 1933, toen die aan de macht gekomen waren
In 1938-1939 werd een nieuwe Rijkskanselarij gebouwd voor Adolf Hitler door Albert Speer. Dit gebouw stond direct ten zuiden van de oude Kanselarij, op de hoek van de Wilhelmstraße en de Voss Strasse, en haar officiële adres is Voßstraße 4, maar het balkon van waaruit Hitler zich liet toejuichen door het publiek was aan de Wilhelmstraße. Het plein tegenover het gebouw, bekend als de Wilhelmplatz, bestaat niet meer. Ook verdwenen is het Kaiserhof Hotel, die een paar deuren verderop stond en verblijf van Hitler in Berlijn was, voordat hij aan de macht kwam.
Tijdens het nazi-tijdperk, vestigde het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken zich in het paleis van de voormalige Rijkspresident aan de Wilhelmstrasse 73, het oude gebouw werd gerenoveerd in grootse stijl door de nazi-minister van Buitenlandse Zaken Joachim von Ribbentrop. Het ministerie van Financiën was aan Wilhelmstraße 61. Tijdens de nazi-jaren stond Joseph Goebbels' Ministerie van Propaganda verder naar het zuiden op Wilhelmstraße 8-9. Het ministerie van Landbouw stond aan Wilhelmstrasse 72, zoals het nog steeds het geval is vandaag de dag - de enige Duitse ministerie op haar vooroorlogse plaats, zij het in een gerestaureerd gebouw. De Britse ambassade was Wilhelmstraße 70. Het oorspronkelijke gebouw werd verwoest door bombardementen, en een nieuwe ambassade werd gebouwd op die locatie na de hereniging van Duitsland. Koningin Elizabeth II was aanwezig bij de feestelijke opening in juli 2000.
Het enige openbare gebouw aan de Wilhelmstraße uit het nazi-tijdperk is het Ministerie van Luchtmacht, gebouw aan de Wilhelmstraße 81-85, ten zuiden van de Leipziger Strasse, een reusachtige bouwwerk gebouwd op bevel van Hermann Göring tussen 1933 en 1936. Dit gebouw ontsnapte aan de verwoesting tijdens de oorlog. Als een van de weinige intacte overheidsgebouwen wordt het heden ten dage nog gebruikt door de Bundesregering.
De Rijkskanselarij was tijdens het nationaalsocialistische regime het machtscentrum van Adolf Hitler in Berlijn. De oorspronkelijke kanselarij bevond zich aan de Wilhelmstraße 77. De monumentale Nieuwe Rijkskanselarij, ontworpen door Albert Speer en in 1939 voltooid, lag echter aan de nabijgelegen Voßstraße. Het balkon dat vaak wordt aangeduid als het balkon voor de Führer maakte deel uit van deze representatieve architectuur en diende als decor voor propaganda en openbare optredens. Het gebouw stond symbool voor de machtsvertoon van het naziregime. Na de Tweede Wereldoorlog werd de Rijkskanselarij grotendeels verwoest en vervolgens afgebroken.
Adolf Hitler inspecteert troepen bij de Rijkskanselarij in Berlijn. Dergelijke militaire inspecties maakten deel uit van het openbare optreden van het naziregime en werden vaak vastgelegd voor propagandadoeleinden. De Rijkskanselarij was tijdens het nationaalsocialistische bewind een belangrijk machtscentrum van de Duitse regering.
De Wilhelmstraße was een belangrijk machtscentrum van het naziregime: hier waren diverse ministeries en overheidsinstellingen gevestigd, waaronder het ministerie van Buitenlandse Zaken. In de nabijgelegen Voßstraße stond de Rijkskanselarij, van waaruit Adolf Hitler als rijkskanselier regeerde. Ook de partijorganisatie speelde in Berlijn een grote rol, maar de Wilhelmstraße zelf was vooral verbonden met de Duitse staatsadministratie en diplomatie, niet met het officiële hoofdkwartier van de NSDAP.
Aan de Wilhelmstraße in Berlijn bevond zich tijdens het nazi-regime het Reichsluftfahrtministerium, het Duitse ministerie van Luchtvaart. Het ministerie stond onder leiding van Hermann Göring en speelde een centrale rol bij de opbouw en aansturing van de Luftwaffe. Het monumentale gebouw, dat tussen 1935 en 1936 werd opgetrokken, bestaat nog steeds en wordt tegenwoordig gebruikt door het Duitse ministerie van Financiën.
Onder het Reichsluftfahrtministerium aan de Wilhelmstraße bevond zich een parkeergarage.
Tegenwoordig is de Britse ambassade in Berlijn gevestigd aan de Wilhelmstraße, vlak bij de Brandenburger Tor en het Rijksdaggebouw. Het moderne ambassadegebouw vormt een belangrijk diplomatiek centrum voor de betrekkingen tussen het Verenigd Koninkrijk en Duitsland.
Deze opname maakte ik in 2008 in de Wilhelmstraße. De straat was afgesloten voor het gemotoriseerd verkeer. Volgens mij om veiligheidsredenen omdat diverse politieke en diplomatieke instanties zijn gevestigd aan de Wilhelmstrasse.