11-4-2026 Regiotour met Gasselte 40-45
Vanmorgen deelgenomen aan mooie tour georganiseerd door Stichting Gasselte 40-45. We bezochten diverse monumenten van Franse parachutisten gesneuveld tijdens operatie Amherst, de school waar de Joodse juf Saartje les gaf in het begin van de oorlog. Zij woonde aanvankelijk in Gasselte tot ze les ging geven op Joodse school in Groningen. Ze werd gedeporteerd via Westerbork naar Auschwitz waar ze is omgekomen. Ook hoorden we over de strijd bij Borger tussen de Duitsers en de Polen. Tenslotte bezochten we het Amherst monument in Westdorp dat herinnert aan drie Franse parachutisten die de aftocht van hun medestijders dekten tegen de Duitse overmacht. We reden in een DVM bus uit het busmuseum.
We kregen eerst een inleiding in het Witte Kerkje van Gasselte, waar tevens diverse voorwerpen uit de luchtoorlog waren tentoongesteld.
Tijdens het herdenkingsweekend van de bevrijding van Gasselte op 11 april 2026 was ik in het Witte Kerkje waar een tentoonstelling was en vliegtuigonderdelen van neergestorte vliegtuigen werden getoond. Daarbij was een motoronderdeel van een P-47 Thunderbolt. De eigenaar van de collectie vertelde me dat dit vliegtuig was neergestort aan de Cereskade in Stadskanaal. Ik herinner me dat mijn moeder me vertelde over een vliegtuig dat schuin tegenover het huis van haar ouders aan de Ceresstraat is neergestort. Zij heeft dat zien gebeuren. Nu realiseer ik me dat het dit vliegtuig moet zijn geweest en dat ik daarvan dit motoronderdeel zie. Het ongeluk maakte een diepe indruk op haar. Maar wat wil je, als je als 15 jarige tiener dit beeld op je netvlies krijgt. Wat komt de geschiedenis dan ineens dichtbij.
Inleiding regiotour in het Witte Kerkje van Gasselte. Daar hoorden we het verhaal van Fernand Bègue. De Franse parachutist die sneuvelde bij de pastorie waarin de NSKK zat. Aan het Lutkenend bevindt zich een monument.
De Franse parachutisten van de SAS die landen bij Gasselte veroverden het hoofdkwartier van het Nationalsozialistische Kraftfahr Korps (NSKK), dat gevestigd was in de pastorie van Gasselte. Vanaf oktober 1944 was deze eenheid van Duitse Aan- en Afvoertroepen daar gelegerd. Het waren nagenoeg allemaal Nederlandse vrijwilligers. Bij deze actie kwam de Franse korporaal Fernand Begue om het leven. De para's trokken zich met hun gesneuvelde kameraad en gevangengenomen Duitsers terug in de bossen. Vervolgens namen de Duitsers weer bezit van hun hoofdkwartier en namen alle mannen van Gasselte gevangen en sloten hen op in het witte kerkje van Gasselte. Uiteindelijk werden zestien mannen afgevoerd naar Assen op beschuldiging van hulp aan de vijand. Zij werden op 13 april daar bevrijd door de Canadese troepen. Bégue, afkomstig van Madagaskar, werd - gewikkeld in een parachute- begraven in de bosrand. Nadat de Canadezen waren gearriveerd, werd hij begraven op de plaatselijke begraafplaats. Uiteindelijk heeft hij zijn laatste rustplaats gevonden op Madagaskar. Bij de oprit van de pastorie aan het Lutkenend is een monument geplaatst.